1. Ana Sayfa
  2. Çiçek Bakımı
  3. Lale Bakımı ve Yetiştiriciliği

Lale Bakımı ve Yetiştiriciliği

lale bakımı

Bahar ayının habercisi, Anadolu’nun gözbebeği laleler, 12. Yüzyıldan bu yana büyülü havasıyla birçok platforma konuk olmaktadır. Kilimlerden, şiirlere, türkülerden, ebrulara, hattan çinilere ilham oluşuyla efsaneleşmiştir. Hem şekli hem de sarı, pembe, kırmızı, siyah derken renkleriyle de büyüleyen lale bakımı ile de oldukça merak konusudur. Aynı zamanda bin bir duygunun tercümesi olarak kullanılan lale, köklü bir tarihe sahiptir.

Osmanlı tarihinde bir döneme isim analığı eden lale, İstanbul’un temsilcisi rolünü üstlenmektedir. Orta Asya’nın bağrından kopup gelen lale, Avrupa’ya Anadolu’dan yaklaşık üç yüzyıl kadar sonra girmiş bulunmaktadır. Sarayları, bahçeleri, konakları zarafeti ile süsleyen lale çiçeğinin bakımı adına ufaktan uzanmak, keyifli bir serüvendir. Bu yolculuğa soyunmanın tam vaktidir.

Lale Bakımı Nasıl Yapılır?

Zambak familyasına mensup olan lale, soğanlı bitkiler arasına adını yazdırmış bulunmaktadır. Sonbaharda bilhassa ekim, kasım aylarında toprakla kucaklaşan lale soğanları, bahar ortasına doğru taç yapraklarını göstermeye başlamaktadır. Buna ek olarak lalelerin cinsine ve ortam koşullarına göre çiçek açma evresi baharın sonlarına uzanabilmektedir. Ayrıca toprak donmaya yüz tutmadan lalelerin ekiminin tamamlanması gerekmektedir. Bir zaman dilimi tayin etmek gerekirse, toprak donma noktasına ulaşmadan 6 hafta önce idealdir.

Lalenin ekileceği toprağın iyi havalanmış olması gerekecektir. Aynı zamanda laleler dış mekanlarda boy vermekten haz alsalar da uygun şartlar altında ev ortamında da yetiştirilmektedir. Fakat üç yapraklı laleler ve fincanı andıran laleler, dış mekanla daha kolay harmoni sağlayabilmektedir. Bundan ötürü bu lale çeşitlerinin evde beslenmeleri tavsiye edilmemektedir.

Lale bakımı esnasında özen gösterilmesi gereken meselelerden biri de, bu çiçek güneşe duyarlıdır. Dolayısıyla çiçek verene değin güneşte saklansa da , çiçek açtıktan sonra fazla güneş ışığına maruz kalmaktan korunması gerekmektedir. Lalelerin kapalı olan uçları açmaya yüz tuttuklarında sıcaktan uzak tutulmalıdır. Böylece renkleri ve canlılıkları muhafaza edilmiş olacaktır.

Dik formda gelişim göstermesi için sistematik bir biçimde yönü değiştirilmelidir. Çünkü lale çiçeği ışığa yönelmeye meyillidir. Eğer yönü değiştirilmezse tek bir tarafı ışığa uzanır ve çiçek eğilmektedir. Ayrıca haddinden fazla rüzgar lalenin köklerini sarsacağından dolayı olası bir rüzgardan muhafaza edilmelidir.

Lale mevsimsel bir çiçek olduğundan dolayı kendisine doymak pek mümkün değildir. Bu özelliğinden dolayı toprak değişimine ihtiyaç duymamaktadır. Çünkü bir kez çiçeklenmesinin ardından solmaya başlamaktadır. Bu nedenle dikkat kesilinmesi gereken nokta, tek seferlik olan bu toprak nemli tutulmalıdır. Aynı zamanda suyu güzelce süzülmelidir ve ışık almasına dikkat edilmelidir.

Saksıda Lale Bakımı

Geniş alana yayılmayı seven laleleri saksıda yetiştirmek de mümkündür. Fakat özen gösterilmesi gereken meseleler dizisi vardır. Bu veriler ışığında drenajı iyi olan bir toprak ve saksı tercih edilmelidir. Köklerinin büyüyüp serpilebilmesi adına yeterli alana hakim olmak isteyen lale soğanları, kendisinden 2-3 kat fazla toprakla setredilmelidir. Bu nedenle saksının derinliği yaklaşık olarak 15-18 santimetreye takabül etmelidir.

Saksı seçimi nihayete bağlandıktan sonra ve saksı altındaki drenaj deliklerinin açık olduğu kanısına varılınca çakıl taşlarından taban oluşturulmaktadır. Ardından saksı yarısına değin toprakla doldurulmalıdır. Ayrıca nemli kalacak şekilde su dökülmektedir. Bu işlemlerin peşi sıra fazla su drenaj deliklerinden sızdıktan sonra lale soğanı dikilmektedir. Soğan dikilirken çürük ve küflü kısımları ayıklanmaktadır. Ardından kök kısmı altta kalacak, sivri ucu yukarı gelecek biçimde toprağa dikilir ve zedelemeden hafif yollu bastırılmaktadır.

Tek bir saksı içerisine birden fazla soğan dikmeyi arzu edenler, her bir lale soğanı arasında 2-3 cmlik boşluk bırakmalıdır. Lalenin büyüme aşamasında soğukluk en mühim evrelerden biridir. Yeterli soğukluk sağlanmaz ise baharda açacak olan çiçekler iç güveysinden hallice olmaktadır. Ayrıca toprak değişim aşamasında laleler bir öncekinden daha büyük bir saksıya transfer edilmelidir.

Aynı zamanda laleler de budanması gerekecektir. Zira budama esnasında saksı 45 derecelik açı ile yana yatırılırsa, budamadan sonra su daha kuvvetle emilmektedir. Bunlara ek olarak lalelerin yanına başka çiçek ekmek isteyenler tercih edecekleri çiçeklere özen göstermelidir. Çünkü nergis gibi çiçekler zehirleyici etki oluşturulabilmektedir. Bu nedenle gül ve ortanca lalenin yanına ekilecek çiçekler arasında; en ideal olanlarıdır.

Lale Kaç Günde Bir Sulanır

Lale bakımı hususunda dikkat edilmesi gereken meselelerinden birisi de sulama işlemidir. Laleler suyu kana kana içmeyi seven çiçeklerdir. Bilhassa soğuk ve tatlı sulara bayılırlar. Laleler saksı içerisinde bakılıyor ise saksının dörtte üçü su ile doldurulabilmektedir. Buna ek olarak lale çiçeği üstten haftada iki kere sulanması kafi olacaktır.

Sulama işleminde toprağın her tarafı eş derecede ıslanmalıdır. Aynı zamanda sulama çok yoğun olmamakla birlikte her daim aynı kaptan yapılmalıdır. Buna ek olarak akşamdan kalma su kullanılmamalıdır. Aksi taktirde bitkinin diplerinde haşere oluşumuna neden olacaktır.

Lale Soğanı Çoğaltılması

Sonraki senelerde kullanılmak üzere lale soğanı biriktirmek mümkündür. Buna çoğaltma işlemi adı verilmektedir. Bunun için laleler solmaya başladığında tohumlar oluşmadan çiçek kırılmalıdır. Ardından yaprak kısımları sarıya çalana değin bitki sulanmalıdır. Yapraklar sararma evresini tamam edince, soğanlar topraktan sökülmelidir.

Ardından kuruması için birkaç hafta dışarıda saklanan soğanlar, temizlenerek depolanmalıdır. Depolama işlemi serin, karanlık, kuru ve hava akımı olan yerde sağlanmalıdır. Duygulara ve coğrafyalara anlam katan lale bakımı konusunda titizlik gösterilirse, ömrü kısa olan bu çiçeğin tadına varmak doruklara değin ulaşabilmektedir.

Yorum Yap

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında

Furkan Bastan, " morlevha.com" Kurucusu ve Yöneticisi

Yorum Yap