1. Ana Sayfa
  2. Ekonomi
  3. Borsa Nedir? 2021 Borsası Nasıl ve Nerede Ortaya Çıkmıştır?
Trendlerdeki Yazı

Borsa Nedir? 2021 Borsası Nasıl ve Nerede Ortaya Çıkmıştır?

Borsa nedir

Borsa nedir, işlevi nelerdir, nasıl bir mekanizmadır? Hepimizin bir fikrinin olduğu ancak kendimizden emin bir şekilde açıklayamadığımız bir terim belki de borsa. Gelin borsa nedir nasıl yatırım yapılır birlikte inceleyelim. Borsa, alınıp satılabilen menkul kıymetler, döviz, emtiaların halka açık satışa sunulduğu bir piyasadır. Ayrıca sermaye piyasasının değişimi olarak da tanımlanır.

Borsanın 1487 yılında Belçika’nın Anvers şehrinde ortaya çıktığı kabul edilir. 16.yüzyıla kadar bu borsa etkinken sonrasında Amsterdam borsası etkin hale gelmiştir. Borsa, başlarda eşya alım-satımıyla başlamıştır. Bunu değerli madenlerin ticareti takip etmiş ve borsa gelişmeye başlamıştır. Zamanla borsa piyasası genişlemiş ve günümüzde aktif bir meslek kolu olarak devamlılığını sağlamaktadır.

Borsa Nedir, Nasıl İşler?

Borsa nedir

Borsa, döviz, hisse senedi, opsiyon sözleşmelerinin işlem görüp halka açık bir şekilde alım satımının yapıldığı piyasadır. Borsa Belçika’da ortaya çıkan bir para piyasasıdır. Borsanın Bruges şehrinde ‘’Hotel des Bourses’’ isimli handan ve üç para keseli flamasından geldiği söylenmektedir. Bu handa yabancı tüccarların aralarında gerçekleştirdiği ticaret ile borsanın ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Borsanın çalışma mantığı oldukça basittir. Borsanın amacı alıcı ve satıcılar arasında güvenli bir bağ oluşturmaktır. Böylece komisyoncular piyasaya ulaşarak şirketler ve diğer yatırımcılarla iş birliği yapabilecektir. Öncelikle borsalar, şirket listelemelerini kriterlere uygun olarak yapar. Daha sonra satışta olan hisselerin standartlaşması sağlanır. Borsa, piyasaların düzenli işlemesini sağlayan bir kontrol görevi görmektedir.

İlk olarak şirketler, hisse senetlerini halka arz denilen süreçle borsada listeler. Yatırımcılar, listelenen bu hisse senetlerini satın alır. Satın alınan senetler, yatırımcılar tarafından tekrar işleme dahil edilerek satılabilir. Böylece borsa, tekrar işlem gören bu hisse senetlerinin arz ve talebini takip eder. Arz ve talepler doğrultusunda işlemde olan menkullerin değeri belirlenir.

Hisse Senedi Nedir, Ne İşe Yarar?

Borsa nedir

Borsa nedir nasıl işler sorusunun alternatif bir cevabı hisse senedidir. Peki nedir hisse senedi? Hisse senedi, şirketler tarafından ortaklıklarını belli eden pay emaresidir. Bu şekilde ortakların payları belirlenmiş olur. Hisse senedi şirketin anaparasının belgelendiği bir kıymetli olarak da tanımlanabilir. Hisse senedinin satılması için SPK’dan izin almak zorunludur.  

Hisse senedi bir şirkete ne derece ortak olunduğunun belgeleyen evraktır. Hisse senetleri sayesinde bir sermaye şirketinde pay sahibi olmak mümkündür. Bu şekilde yatırım yapılabilir, bu hisse senetleri satılabilir ya da borsada işleme sunulabilir. Hisse senetleri sayesinde şirketler gelişme göstererek büyürler. Bu nedenle gelişmekte olan şirketlerin hisse senetlerine sahip olmak kar elde etmenin bir yoludur.

Borsa nedir

Hisse senetlerinin belirlenmiş minimum ya da maksimum bir değeri yoktur. Kar elde etmek için hisse senedi satın almak kazanç sağlarken içerisinde belirli riskler de barındırmaktadır. Bu nedenle bir hisse senedi satın alırken artıları kadar eksileri de göz önünde bulundurulmalıdır. Hisse senetleri, kolay bir şekilde nakit paraya çevrilebilen likidite kaynaklardır.

Türkiye’de Borsa Tarihi

Borsa nedir

Ticaret, insanlık tarihinin gelişmesini sağlayan önemli bir faktördür. Borsa da bu ticari faaliyetlerin gelişmesiyle ortaya çıkmış ve dünya geneline yayılmış bir piyasadır. Türkiye tarihinde de oldukça eski bir ticaret faaliyeti olarak yerini almıştır. Kırım Savaşı döneminde Osmanlı Devleti’nin tahvil yoluyla borçlanması borsa piyasasına girişi sağlayan bir adım olmuştur.

Kırım Savaşı’nda borçlanmak için Osmanlı, tahviller çıkarmış ve satmıştır. İstanbul’da sürekli alım satımı yapılan tahviller borsanın temelinin oluşmasını sağlamış bir faaliyettir. Galata, döneminde Bizanslı tüccar ve bankerlere ev sahipliği yapmış bir ticaret merkezi olarak bilinmekteydi. Burada işlem yapan bankerler Osmanlı Devleti’ne borç para sağlamak için bir dernek bile kurmuşlardır.

Borsa nedir

1866’da ilk resmi borsa ‘’Dersaadet Tahvilat Borsası’’ kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nde ise çıkarılan kanunlar ile ticari faaliyetler güvence altına alınmıştır. İş Bankası Atatürk tarafından 1924’te halka açık bir şekilde kurdurulmuştur. 1927’de borsanın adı ‘’Esham ve Tahvilat Kambiyo ve Nukud Borsası’’ olarak değiştirilmiştir. Borsa, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası adıyla çalışmaya başlamıştır.

BİST Nedir?

Borsa nedir

Borsa’da işlem gören her ülkede alıcı ve satıcıları bir araya getiren bir borsa platformu vardır. Bu şekilde alım ve satım işlemleri daha güvenli ve adil bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Türkiye’nin borsa kurumu ise Borsa İstanbul’dur. Türkiye’de bu işlevi yürüten tek kurum olma niteliği taşımaktadır.

1986 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) adıyla kurulmuştur. 5 Nisan 2013 yılında adı değiştirilmiş, Borsa İstanbul (BİST) adını almıştır. Günümüzde Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştirilen alım satım faaliyetleri buradan yönetilmektedir. BİST’in amacı, satılmaya uygun olan her türlü kıymetin uygun, adil ve güvenilir bir şekilde işlem görmesini sağlamaktır.

Borsa İstanbul, gerçekleştirdiği faaliyetleri Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Borsa İstanbul’un bir diğer amacı da piyasada işlem gören değerlerin piyasaya girişini kolaylaştırmaktır. Yeni Pazar yerleri ve platformlar oluşturmak, fiyatları kontrol ve ilan etmek de faaliyetleri arasındadır. Borsa nedir, işleyişi nasıldır sorularınıza umuyoruz ki ışık tutabilmişizdir.

Yorum Yap

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yorum Yap